کد خبر: 4659

تاریخ انتشار: اردیبهشت ۲۸, ۱۳۹۵

بررسی علل ناکارآمدی شغلی صنعت هوافضا در ایران / ارتباط صنعت و گرایش دانشگاهی

کن نیوز|هوافضا مهندسی هوافضا در ایران قدمتی نزدیک به چهار دهه دارد اما مواردی از نقص و نابسمانی در این عرصه وجود دارد که حل شدن سریع آن به مانند آرمانگرایی و خوش بینی بیش از حد می ماند. بطوری که در این راه، هزاران مهندس فارغ التحصیل هوافضا از لحاظ شغلی بیکار مانده اند. […]

Aerospace-Engineering-Jobsکن نیوز|هوافضا

مهندسی هوافضا در ایران قدمتی نزدیک به چهار دهه دارد اما مواردی از نقص و نابسمانی در این عرصه وجود دارد که حل شدن سریع آن به مانند آرمانگرایی و خوش بینی بیش از حد می ماند. بطوری که در این راه، هزاران مهندس فارغ التحصیل هوافضا از لحاظ شغلی بیکار مانده اند. در این موضوع، رابطه ی مستقیمی با انتخاب گرایش دانشگاهی وجود دارد.

اما مشکل در کجاست و چگونه می شود آن را بررسی کرد.

شاید در نگاه اول، زیرساخت های کوچک در زمینه صنعت هوافضا و بازارکار کوچک و محدود با حقوق های اندک را عامل این قضیه بدانیم، اما این صرفا ۵% ماجرا است. درصد بسیار بالایی باز می گردد به انتخاب نادرست جوانان که تحت تاثیر سایت های هوانوردی و هوافضایی و تبلیغات برخی مراکز آکادمیک قرار گرفته اند.

نابسامانی در این صنعت صرفا محدود به زیرساخت های کوچک و ناکافی در کشور نمی شود، بلکه می تواند ارتباط قوی با تعداد فارغ التحصیلان بیکار داشته باشد.

هدف از این مقاله، راهنمایی صحیح جوانان برای جهت گیری اصولی و منطبق با حقایق و واقعیت های زمان حال حاضر می باشد لذا این وظیفه احساس می شود که ارتباط بین گرایش انتخابی و فضای بازار کار را تقدیم مخاطبان این مقاله قرار دهیم.

ارتباط بین گرایش آکادمیک از مقطع کارشناسی ارشد تعریف می شود، انتخابی که می تواند مسیر یک دانشجوی هوافضا را تعریف کند. اصولا طبق گواه اکثر مشاوران تحصیلی در تمام دوره ها، ورود به هوافضا در ایران یک ریسک نامعقول است و بجای آن گرایش های مهندسی مکانیک پیشنهاد می شود. اما اگر کسی این ریسک را کرد و تصمیم بر ادامه هوافضا گرفت، می بایست شرایط موجود را به دقت بسنجد و تحت هیچ عنوانی با انتخاب اشتباه، خود را به لیست آمار بالای فارغ التحصیلان بیکار این رشته اضافه نکند.

این مهم از طریق شناخت بین گرایش ها و فضای واقعی موجود میسر می شود.

به طور صریح وارد توضیحات مربوطه می شویم و گرایش ها را بررسی می کنیم:

در پایه کارشناسی، گرایش خاصی مطرح نیست و رشته با نام هوافضا-هوافضا ارائه می شود اما موضوع گرایش ها از پایه تحصیلاتی ارشد آغاز می شود. در فضای آموزشی داخل کشور، ۷ گرایش هوافضایی داریم :

۱٫ سازه های هوایی
۲٫ ایرودینامیک
۳٫ پیشرانش
۴٫ فضایی
۵٫ ماهواره
۶٫ دینامیک پرواز و کنترل
۷٫ سوانح هوایی و صلاحیت های پروازی

همانطور که مستحضر هستید، موقعیت شغلی و صنعتی هوافضا کوچک است و ورود به آن ریسک خود را دارد اما با شناخت گرایش ها می توان انتخاب صحیحی داشت و این احتمال ریسک را تا حدودی کم کرد.

The-Future-of-Spaceflight-900x540
در بین این گرایش ها می توان :

در رده ی اول ” ۱٫ سازه های هوایی؛ ۲٫ سوانح هوایی و صلاحیت های پروازی؛ ۳٫ ایرودینامیک؛ “ را رشته هایی با دارا بودن موقعیت جذب و اشتغال با بهترین “موقعیت نسبی” پس از فارغ التحصیلی معرفی کرد. با توجه به شرایط واقعی صنعتی، این ۳ رشته می توانند معقول ترین انتخاب های ممکنه باشند.

این سه گرایش جزو برترین گرایش های حال حاضر در هوافضا در دوره جاری تا آینده می باشند. اهمیت سازه هوایی بر این است که نیاز پایه و اساسی کشور در زمینه متریال های موجود، تحقیق و توسعه کامپوزیت های پیشرفته و بهبود و ارتقا دانش و فناوری سازه های هوایی و هوافضایی می باشد. در این راه، دانشگاه های برتر کشور نظیر دانشگاه شریف، دانشگاه تهران و دانشگاه امام حسین (ع) و ….، اقدامات شایانی را انجام می دهند. در گرایش ایرودینامیک، جدا از اینکه این گرایش از پایه های تمامی تیم های طراحی سامانه های هوافضایی می باشد، فارغ التحصیلان ایرودینامیک شانس این را داشته اند که پس از فارغ التحصیلی در موقعیت های مهندسی مکانیک نیز مشغول به کار شوند بطوری که این شانس برای سایر گرایش های هوافضایی در تصاحب موقعیت های مکانیک و برق ناکام مانده است. گرایش سوانح هوایی و صلاحیت های پروازی نیز از دیگر نیازهای ضروری برای افزایش ایمنی هوانوردی کشور می باشد که توسط دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری ارائه می شود.

در رده ی دوم “۱٫ پیشرانش؛ ۲٫ فضایی؛ ۳٫ماهواره؛ “ جایگاه جذب موقعیت شغلی هوافضا را دارد. هر چند که مجددا بر موقعیت های محدود و کوچک هوافضا در ایران تاکید می شود.

این سه گرایش از گرایش های محبوب جوانان محسوب می شوند اما از لحاظ اهمیت جذب نیرو از فارغ التحصیل و محیط های صنعتی در رده ی دوم قرار دارد. دانشگاه های شریف، تهران، خواجه نصیرالدین طوسی، امیرکبیر و فردوسی مشهد را می توان گل سرسبد این رده نامید.

در رده سوم یا رده آخر، گرایش ” دینامیک پرواز و کنترل “ وجود دارد که از لحاظ موقعیت شغلی در وضعیت خوبی قرار ندارد و از لحاظ موقعیت کمیتی و کیفیتی فارغ التحصیلان نیز تا حدودی اشباع شده است و همین اشباع و عدم نیاز به پرسنل با این مدرک باعث به وجود آمدن این وضعیت شده است. رشته دینامیک کنترل پرواز از آن رده رشته هایی است که در هر کشور صنعتی تعداد بسیار کمی از آن نیاز است. اما متاسفانه در داخل کشور در راه توسعه ما، این گرایش به گواه کارشناسان در وضعیت اسف باری قرار دارد بطوری که مشکلاتی برای فارغ التحصیلانش پس از پایان دوره به وجود آورده است و راه آن ها را برای رسیدن به مشاغل مطلوب ویران کرده است.

plane-test
هر یک از دانشجویان محترم با مطالعه و تحقیق در مورد شرایط واقعی اشتغال مرتبط به گرایش های موجود و انتخاب واقع بینانه و درست، می توانند ریسک موجود برای خودشان در هوافضا را پایین آورند.

همانطور که ذکر شد، رابطه ای مستقیم بین نابسامانی شغلی در هوافضا با گرایش تحصیلی وجود دارد.

لازم به ذکر است که متاسفانه با وجود زیرساخت های اندک، مدیریت نادرست و فضای جذب و اشتغال محدود، ۲۰ دانشگاه در مقطع ارشد و ۸ دانشگاه در مقطع دکتری اقدام به پذیرش دانشجو می کنند که این تعداد بالا برای این موقعیت کوچک یک فاجعه است و جوان پرانگیزه و پر از شوق را به سمت بیراهه ای از سودجویی آموزشی می کشاند و با همین روند موقعیتی جز تدریس در دانشگاه را برایش به ارمغان نمی آورد و این در صورت عدم جلوگیری به نسل های بعدی می رسد و می شود یک دور باطل.

هر چند که امروزه توسط کارشناسان این توصیه به داوطلبان می شود که حتی المقدور جهت داشتن مدرک تحصیلی بهتر، در مقطع ارشد بجای هوافضا وارد رشته هایی نظیر مکانیک با گرایش هایی نظیر تبدیل انرژی با دارا بودن جایگاه شغلی شوند، اما در صورت انتخاب هوافضا، بهتر است توصیه های کارشناسانه این پست را با دقت مضاعف مطالعه نمود.

*سالار شمس الدین عزتی*
انتهای یادداشت/

با دوستانتان به اشتراک بگذارید

برچسب ها :
دیدگاه کاربران

نظرات در انتظار تایید: 1

کل نظرات :16

  • سید رضا نجم الدین

    تاریخ : ۲۳ - خرداد - ۱۳۹۵

    6 - 0

    توضیحاتی که در مورد گرایش ها و هر سه رده انتخابی دادید خیلی مفید بود برام.
    یه دنیا ممنونم.

    اما ای کاش اوضاع کاری هوافضا در ایران اینقدر خراب نمی بود. شنیدم از این هم بدتر میشه.
    با این حال مردد هستم که امسال انتخاب رشته کنم یا نه، بجاش سال بعد برای مکانیک بخونم.
    ______________________
    متن فوروارد شده این لینک رو تو یکی از گروه های تلگرام دیدم، بعد از مطالعه مقاله حیفم اومد تشکر نکنم.

    پاسخ دادن

  • محمد مهدی نیک پی

    تاریخ : ۲۳ - خرداد - ۱۳۹۵

    2 - 0

    بله، واقعا هم هوافضا خوندنش تو ایران ارزشی نداره.
    فضای بیکاری و فشار مالی سنگینی بر روی فارغ التحصیلان هوافضا وجود داره.
    حداقل توصیه می کنم اونایی که قصد ورود به این رشته رو دارن (که اکثرا هم افرادی هستن که براشون آینده شغلی مهم نیست و به اصطلاح بچه مایه دار هستن) با توجه به راهنمایی های دقیق کن نیوز در این مقاله انتخاب رشته کنن.

    پاسخ دادن

  • حسن پور

    تاریخ : ۱۲ - خرداد - ۱۳۹۵

    2 - 0

    با تشکر از کن نیوز بابت این اطلاعات جامع.
    این زحمات انشالله مثمر ثمر خواهد بود و اطلاعات دقیقی به جوانان پرانگیزه ما خواهد داد.
    اگر آن ۵۰۰۰ نفر چنین اطلاعاتی را می دانستند هیچ گاه بیکار نمی ماندند.
    بله متاسفانه مدرک کارشناسی ارشد هوافضا در ایران بی ارزش شده است.

    پاسخ دادن

  • باراد

    تاریخ : ۳۱ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

    2 - 0

    متن جالبی هست، ممنون از کن نیوز.

    امروزه دیگه بین فارغ التحصیلای هوافضا این واقعیت ها داره جدی گرفته میشه و تغییر جهت هایی برای همه لازمه.

    شخصا من خودم، ۱۰ ساله تو خط هوافضا هستم (۵ سال قبل کارشناسی و ۵ سال هم دوره کارشناسی) با اینکه روی مسائلش مسلط هستم اما واقعا و انصافا این رشته تو ایران تهش به بیکاری کشیده میشه، چشم باز می کنی می بینی سن رفته بالا و هیچی نداری. بخاطر همین ارشد رو میرم مکانیک، یا تبدیل انرژی یا طراحی کاربردی. اکر هم احیانا روزی دکتری نیاز بود اونم یا مکاترونیک یا همین گرایش های مکانیک.

    چیه آخه، ۵۰۰۰ بیکار فارغ التحصیل ! فاجعه هست نسبت به سایر رشته های مهندسی.

    پاسخ دادن

  • دانشور

    تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

    2 - 0

    با سپاس از پایگاه تحلیلی و علمی-پژوهشی CANN و این مقاله ریزبینانه و دقیق.

    امیدوارم مقاله ی شما کمک شایانی به داوطلین امسال کند و آن ها را راهنمایی کند.

    بدون هیچ گونه شک و شبهه ای، شرایط اشتغال هوافضا در ایران تا ده سال آینده بهبود نخواهد یافت.
    امیدوارم حداقل شرایط بدتر از این نشود.

    در مورد راهکارهایی که جناب محمدرضا ارائه دادند، کم کردن ظرفیت در سال ۹۵ یک کار غیراصولی و عجولانه است و مطمئنا انجام نمی شود. فعلا همین ظرفیت ها باقی می مانند و پروسه اضافه شدن به بیکاران جامعه با مدرک هوافضا ادامه دارد.

    همچنین جناب محمدرضا ی بزرگوار، در مورد کارآفرینی، چه نیازی است که دانشجو بیاید این همه درس بخواند در دانشگاه تا صرفا یک کارآفرین شود ! می تواند پس از لیسانس نیز چنین کاری انجام دهد و عمرش را در مقاطع ارشد و دکتری هدر ندهد.

    ضمنا بنده چند سالی است که یک به اصطلاح کارآفرین هستم، کارآفرینی و متدهای آن در ایران چیزی جز بازی با کلمات نیست متاسفانه. همینطور مشکلات بسیار بسیار غیرنرمالی وجود دارد که مدیریت آن در حیطه یک جوان نیست. مشکلات در همه جا هست اما در ایران مشکلات و سنگ اندازی ها بی نهایت در این زمینه زیاد است و بینهایت بیش از حد معمول است.

    پاسخ دادن

  • محمدرضا

    تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

    0 - 3

    با سلام البته اکثر موارد بیان شده صحیح است و از جمله کارهایی که باید در اصلاح این وضعیت صورت بگیرد کاهش ورودی دانشگاه ها به این رشته می باشد تا ابتدا فضای کاری مناسب برای دانشجویان و فارغ التحصیلان به نسبت زیاد کنونی ایجاد شود. اما متاسفانهکسانی که در سازمان سنجش هستند و مقامات بدون توجه به این موضوع، حتی این تعداد جذب دانشجو رو افزایش داده اند و هیچ اهمیتی به آینده این افراد ندارند و آن ها را بازیچه خود کرده اند.
    اما جدا ازین موضوع در جهت اصلاح این موقعیت راه های دیگه هم وجود دارد و آن اصلاح نگرش دانشجویان و فارغ التحصیلان است که فقط به بحث جذب در مراکز فکر نکنن و کمی هم به فکر کارآفرینی باشند، درسته که مشکلات بسیاری در راه آن ها وجود دارد ولی به هر حال اگر حرکتی از جانب فارغ التحصیلان این رشته صورت نگیرد و فقط صرفا دنیال جذب از مراکز باشند، هیچ اتفاق مثبتی نخواهد افتاد. بند و دوستانم اکنون مشغول فعالیت های انجمنی و صنفی خوبی در دانشگاه امیرکبیر هستیم تا با همراهی و همکاری سایر با تجربه ها بتوانیم فضای کاری را برای عده ای فراهم کنیم و همچنین این روحیه دانشجویان برای صرفا استخدام شدن در یک مرکز را به روحیه کارآفرینی تغییر دهیم. وقتی از بالا به پایین نمی بارد ، می شود از پایین به بالا فشار آورد تا شاید عده ای بیدار شوند! به هر حال راه اصلاح این وضعیت فقط اعتراض نیست، بلکه دوستان باید خودشان وارد گود شوند و همت و صبر داشته باشند. بنده خودم فوق لیسانس مکانیک پرواز و کنترل مهندسی هوافضا از دانشگاه امیرکبیر دارم و کاملا با این مشکلات آشنا هستم ولی بعد از مدتی ناامیدی از وضع موجود تصمیم گرفتم فعالیت های مثبتی را از دانشگاه ها آغاز کنم تا انشااه نقش موثری در کارآفرینی و ایجاد روحیه مثبت در افراد داشته باشم. به موقع هم اعتراض های خودمان را به گوش مسئولین رسانده ایم و خواهیم رساند. مشکل اقتصادی فقط مختص این رشته نیست و بسیاری از رشته های دیگر هم همین وضعیت را دارند و کسانی هم که شاغل هستند، رضایتی از شغلشان ندارند. متاسفانه دولت بار بسیاری از مشکلات را از دوش خود برداشته و یکدفعه بر دوش تحصیلکرده ها گذاشته و خودش را کنار کشیده و فعلا با این اوضاع خراب سیاسی و اقتصادی خیلی هم توقعی از آن نمی شود داشت، باید کمی هم از پایین به بالا ببارد، ما کم اسپانسر و خیر و متمول در کشور نداریم که می توانند در بخش خصوصی سرمایه گذاری کنند، در صورتی که شما فارغ التحصیلان و دانشجویان بخواهید و همش به فکر استخدام نباشید!

    پاسخ دادن

    • سارا

      تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

      2 - 0

      این بحران و موضوع به هیچ وجه محدود به مسئله ی استخدام نیست.
      استخدام که در هوافضا وجود ندارد، آن بحث به کنار. اما موارد همکاری و قرارداد هم بسیار بسیار نادر است.
      بنظرم تمرکز روی کارآفرینی در هوافضا صرفا صحبت کردن از امیال و زدن حرف های قشنگ هست، بدون هیچگونه توجه به جهنم موجود.
      موارد پنهان زیادی در قالب قاتلین انگیزه در این راه وجود دارد که امیدوارم آن ها را بشناسید، وگرنه بجای ثواب کردن و زنده کردن مجدد دانشجوهای افسرده و ناامید هوافضا، آن ها را ناامید تر می کنید.
      با آرزوی موفقیت برای شما.

      پاسخ دادن

  • مرتضی اشرفی

    تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

    3 - 0

    الان عده ای که از اوضاع به هم ریخته سود می برن میان میگن نه اینطور نیست همه چی گل و بلبل هست.
    شاید به دروغ بگن همه استخدام شدن وضعیت عالیه من چقدر خوشبختم و …
    یه عده دیگه هم میان حرف های احساسی و آرمانی میزنن.
    مخاطب کامنت من این دسته از هموطنان هست :
    عزیزان تشریف بیارید دانشگاه شریف ببینید در مقطع ارشد و دکتری چقدر وسعت افسردگی در دانشجوهای هوافضا شدید شده.
    حتی مواردی بر اقدام دانشجو به یک گناه کبیره و نابخشودنی مثل خودکشی گزارش شده، گناهی که با اقدام اون حتی پس از مرگ هم روح آرامش نداره و در قیامت و زندگی جاودانه، عذاب جهنم رو به همراه داره. حداقل این مطالب روشنگرانه ای از سمت کن نیوز می تونه جلوی چنین اتفاق هایی رو بگیره.

    پاسخ دادن

  • حامد

    تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

    1 - 0

    سلام و تشکر از مقاله جامع و کاملتون !
    بنده سوال داشتم که اگر بخواهم رشته هوافضا رو دنبال کنم حقیقتا و شفاف ایا پیشنهاد میکنید؟ با هرکسی صحبت میکنم شروع به دوپهلو حرف زدن میکند ! بعد از لحاظ شغل کسب مدرک مهندسی اویونیک بازار کاری را داراست؟ ممنون میشم از دوستان و اساتید که نظر بدهند
    ممنون

    پاسخ دادن

    • فارغ التحصیل هوافضا

      تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

      3 - 0

      حامد جان متاسفانه هوافضا همانطوری که در این مقاله هم توضیح داده شده، از لحاظ شغلی اوضاع خوبی ندارد.
      علی الخصوص گرایشی مثل دینامیک پرواز که وضعیت افتضاحی دارد.
      توصیه می کنم وارد هوافضا نشوید، اگر هم می شوید گرایش بهتری را با توجه به راهنمایی های این مقاله در کن نیوز انتخاب کنید.
      اما چه بسا انتخاب های بهتری در رشته های مهندسی مکانیک و مهندسی برق وجود دارد.
      در مورد A&P، بله بازارکار دارد. اگر علاقه مند هواپیما هستید، می توانید بجای هوافضا سراغ رشته ای اند پی بروید که وضعیت مساعدی دارد.

      پاسخ دادن

    • فارغ التحصیل هوافضا

      تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

      2 - 0

      البته منظور شما رشته اویونیک بود.
      اویونیک هم رشته خوبی است و بازار آن نسبت به هوافضا بهتر می باشد، اما با کسانی که در این حیطه ها بودند و قبلا پای صحبتشان نشستم اکثرا ای اند پی (Airframe and Powerplant) را از لحاظ درآمدی و شغلی بهتر می دانستند.

      پاسخ دادن

    • حسن پور

      تاریخ : ۱۲ - خرداد - ۱۳۹۵

      3 - 0

      جناب حامد اشتباهی که قبل از شما مرتکب شدند را دچار نشوید.
      مدرک هوافضا متاسفانه اعتبار خود را از دست داده است زیرا پشتوانه شغلی ندارد.

      پاسخ دادن

  • شهریار

    تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

    1 - 0

    متن تامل برانگیزی است.

    پاسخ دادن

  • صادقی

    تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

    7 - 0

    بنده فارغ التحصیل کارشناسی ارشد رشته دینامیک پرواز هستم.
    تمامی حرف های شما مبنی بر شرایط افتضاح شغلی این گرایش را تایید می کنم.

    پاسخ دادن

  • فارغ التحصیل هوافضا

    تاریخ : ۲۸ - اردیبهشت - ۱۳۹۵

    2 - 0

    خیلی ممنونم بابت نگارش این مطلب.
    فکر می کنم برای اولین بار هست که مشکلات فارغ التحصلان هوافضا در یک سایت رسمی و معتبر برای عموم مردم منتشر شده.
    بعد از عمری فریبکاری در مورد این رشته در ایران، بلاخره حقایق روشن شد.

    پاسخ دادن

ارسال دیدگاه

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.